THE RIDDLER
Człowiek-Zagadka (Edward Nygma / Nashton) to genialny strateg i jeden z najbardziej kultowych przeciwników Batmana w komiksach DC, stworzony przez scenarzystę Billa Fingera i rysownika Dicka Spranga w 1948 roku. Napędzany narcystycznym przymusem udowodnienia swojej intelektualnej wyższości, pozostawia na miejscach zbrodni skomplikowane zagadki, zabójcze łamigłówki i wymyślne pułapki, które Batman i GCPD muszą rozwikłać. Przez dziesięciolecia historii komiksowych, filmów, seriali telewizyjnych i gier wideo przeształcił się z opętanego obsesją na punkcie zagadek złodzieja w groźnego, zaawansowanego technicznie stratega i kryminalnego geniusza.
Cronologia
Biografia
Edward Nygma—znany również jako Edward Nashton lub E. Nygma—to cieszący się złą sławą superprzestępca działający w Gotham City, występujący głównie jako przeciwnik Batmana oraz stały członek wrogich frakcji, takich jak Tajne Stowarzyszenie Superzłoczyńców (Secret Society of Super-Villains) czy Legion Zagłady (Legion of Doom).
Nosi swój charakterystyczny zielony garnitur z melonikiem lub kombinezonem, maskę dominiak i posługuje się zaawansowaną technicznie laską w kształcie znaku zapytania. Polega na kryminalnym geniuszu, a nie na sile fizycznej. Jego rola w kryminalnej hierarchii Gotham opiera się na jego patologicznym przymusie wplatania złożonych wyzwań umysłowych w swoje plany.
Pomimo posiadania intelektu, który dorównuje lub przewyższa intelekt Batmana, Lexa Luthora i Pingwina, jego obsesyjno-kompulsywna natura uniemożliwia mu dokonywanie standardowych przestępstw bez pozostawiania wskazówek dla organów ścigania. Przez całą swoją historię Człowiek-Zagadka działał zarówno jako samotny mistrz zbrodni, jak i główna siła napędowa wielkich katastrof w Gotham. Od zaprojektowania ogólomiejskich przerw w dostawie prądu w „Roku Zero” po prowadzenie krwawej wojny terytorialnej przeciwko Jokerowi w „Wojnie żartów i zagadek”, pozostaje jednym z najniebezpieczniejszych intelektualnych zagrożeń dla Mrocznego Rycerza.
Historia
Zanim przyjął swoją zamaskowaną tożsamość, fascynacja Edwarda Nigmy łamigłówkami rozpoczęła się w czasach szkolnych, kiedy oszukał, by wygrać konkurs, co zapoczątkowało trwającą całe życie obsesję na punkcie gier umysłowych. Później pracował jako oszust karnawałowy, zanim zastosował swój intelekt do działalności przestępczej w Gotham City. W ciągłości Prime Earth Nygma był zatrudniony w Wayne Enterprises jako zaufany strateg Philipa Kane'a, wuja Bruce'a Wayne'a i pełniącego obowiązki dyrektora generalnego.
Kiedy Bruce wrócił do Gotham i pokrzyżował wewnętrzne plany Nygmy, Nygma wysłał Gang Czerwonego Kaptura, aby zamordował Wayne'a, choć próba się nie powiodła. Odkryty Nygma złożył rezygnację, zamykając Kane'a w jego gabinecie za pomocą magnesu, i rozpoczął realizację szerszego programu przestępczego. Przyjmując pseudonim „Człowiek-Zagadka” (The Riddler), zainicjował kryzys „Roku Zero”, odcinając sieć energetyczną Gotham i zmuszając obywateli do „mądrości albo śmierci”. Łącząc siły z naukowcem dr.
Karlem Helfernem (Doktorem Śmiercią), wysadził w powietrze mury oporowe Gotham podczas zbliżającego się huraganu, zalewając ulice miasta. Następnie wykorzystał chemiczną substancję przyspieszającą wzrost roślin opracowaną przez dr Pamelę Isley, aby przekształcić Gotham w dziką dżunglę pod całkowitą kontrolą. Jego panowanie dobiegło końca, gdy Batman śledził go w Muzeum Gotham, rzucił mu wyzwanie składające się z dwunastu zagadek i fizycznie go pokonał, zanim zdążył je dokończyć, co doprowadziło do jego osadzenia w Azylu Arkham.
Ewolucja
Stworzony w 1948 roku przez scenarzystę Billa Fingera i rysownika Dicka Spranga na łamach „Detective Comics #140”, Człowiek-Zagadka zadebiutował jako teatralny oszust karnawałowy, który popełniał przestępstwa o motywie łamigłówek w jasnobiałym, jaskrawozielonym kombinezonie. Po zniknięciu z publikacji DC na ponad piętnaście lat, jego powrót w 1965 roku w „Batmanie #171” zainspirował producenta telewizyjnego Williama Doziera do obsadzenia go w roli głównego antagonisty w aktorskim serialu telewizyjnym o Batmanie z 1966 roku, co wyniosło go do głównego nurtu popkultury. Przez lata 70. i 80. pozostał kluczowym członkiem grup superprzestępczych, takich jak Tajne Stowarzyszenie Superzłoczyńców czy Legion Zagłady. W latach 90. fabuły takie jak „Dark Knight, Dark City” autorstwa Petera Milligana odsunęły postać od kampowej teatralności w stronę mroczniejszego, opętanego okultyzmem geniusza.
Ten trend osiągnął punkt kulminacyjny w łuku fabularnym Jepha Loeba z 2002 roku „Batman: Hush”, w którym użył Jamu Łazarza (Lazarus Pit), aby wyleczyć swojego guza mózgu, dedukował prawdziwą tożsamość Batmana i zaaranżował potężny plan zemsty. W 2006 roku scenarzysta Paul Dini wprowadził dramatyczną zmianę status quo na łamach „Detective Comics”, przekształcając Edwarda Nygmę w praworządnego prywatnego detektiva pracującego u boku GCPD i Batmana, aż do momentu, gdy kolejne urazy głowy przywróciły go do złoczyńczego trybu. Nowoczesne linie komiksowe, takie jak New 25 i DC Rebirth, zdefiniowały go na nowo jako bezwzględnego, apokaliptycznego stratega zdolnego pogrążyć Gotham w dzikim pustkowiu („Rok Zero”) lub zaaranżować śmiertelną wojnę miejską („Wojna żartów i zagadek”). Jego portret w mediach zewnętrznych dostosował się odpowiednio, wahając się od energicznego, komiksowego portretu Jima Carreya w „Batman Forever” (1995) po terrorystycznego, inspirowanego Zodiakiem seryjnego mordercę w wykonaniu Paula Dano w „Batmanie” (2022).
Aktor Paul Dano, który portretował Edwarda Nashtona w filmie „Batman” (2022), napisał oficjalną sześciozeszytową serię prequelową komiksu „The Riddler: Year One” dla DC Black Label.
